Pięciokrotność wynagrodzenia w estońskim CIT nie jest jedną kwotą, którą można wpisać do regulaminu na cały rok i zapomnieć o obliczeniach. Wyłączenie określonych wynagrodzeń z ukrytych zysków wymaga porównania dwóch podstaw: średniej wypłat w spółce z poprzedniego miesiąca oraz właściwego wskaźnika GUS. Następnie z limitem porównuje się sumę wskazanych ustawą wypłat dla konkretnej osoby w badanym miesiącu. Premia, drugi tytuł wynagrodzenia albo zmiana składu osób otrzymujących wypłaty mogą zmienić wynik. Poniżej pokazujemy kolejność obliczeń i różnicę między podstawą spółki, wskaźnikiem GUS oraz kwotą badaną po stronie wspólnika.
Jakie wypłaty obejmuje wyłączenie?
Art. 28m ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT obejmuje wynagrodzenia z tytułów wymienionych w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 7, 8 i 9 ustawy o PIT, a także zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacone osobie fizycznej. Chodzi m.in. o przychody pracownicze, wynagrodzenie członka zarządu, określone umowy zlecenia i o dzieło oraz kontrakty menedżerskie. Istotna jest kwalifikacja podatkowa przychodu, nie sama nazwa dokumentu.
Faktura wystawiona przez działalność gospodarczą wspólnika nie wchodzi do tego katalogu wyłącznie dlatego, że opisano ją jako „wynagrodzenie za usługi”. Podobnie czynsz najmu nie otrzymuje limitu wynagrodzeniowego. Dobór tytułu i dokumentów omawiamy osobno: etat, zarząd i umowy wspólnika.
Krok 1: ustal miesiąc faktycznej wypłaty
Punktem odniesienia jest miesiąc, w którym dokonano wypłat danej osobie. Wynagrodzenie za wrzesień przekazane w październiku analizuje się w październikowej sumie. Nie należy przenosić go do września tylko dlatego, że w księgach koszt ujęto za ten okres. Jeśli w jednym miesiącu wypłacono wynagrodzenie podstawowe i zaległą premię, trzeba zbadać ich łączną kwotę.
Do zestawienia przyjmuj właściwe kwoty brutto, z uwzględnieniem kwalifikowanych elementów przychodu. Kwota przelewu po potrąceniu PIT i składek nie oddaje całego wynagrodzenia. Nie jest też prawidłowe automatyczne utożsamienie wynagrodzenia z pełnym kosztem pracodawcy, obejmującym finansowane przez niego składki.
Krok 2: oblicz średnią wypłat w spółce
Średnie miesięczne wynagrodzenie wypłacane przez spółkę ustala się za miesiąc poprzedzający miesiąc wypłat badanej osoby. Należy objąć zestawieniem wynagrodzenia ze wszystkich wskazanych ustawowo tytułów, a nie wyłącznie pensje pracowników bez udziałów. Wynagrodzenie wspólnika lub zarządu nie znika z podstawy dlatego, że właśnie jego wypłata jest przedmiotem kontroli.
W prostym zestawieniu, w którym każda z uwzględnianych osób otrzymała jedno wynagrodzenie, średnia jest ilorazem sumy tych wypłat i liczby osób. Przy kilku tytułach jednej osoby, niepełnych okresach, niepełnym wymiarze pracy lub nietypowej strukturze wypłat trzeba prawidłowo ustalić także mianownik. Nie należy bez odrębnego uzasadnienia zastępować osób liczbą umów albo stosować przeliczenia na pełne etaty właściwego dla innego przepisu.
Ważne rozróżnienie: przy obliczaniu średniej spółki przepis odsyła do wskazanych wynagrodzeń. Zasiłki wymienia natomiast w sumie świadczeń badanej osoby. Nie należy mechanicznie dodawać wszystkich zasiłków do podstawy średniej wynagrodzeń spółki.
Krok 3: wybierz właściwy wskaźnik GUS
Drugi pułap to pięciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Art. 28c pkt 2a ustawy o CIT definiuje je jako wynagrodzenie włącznie z wypłatami z zysku, w trzecim kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego pierwszy dzień roku podatkowego, ogłaszane przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim.
To inna podstawa niż średnia spółki. Dla spółki z rokiem podatkowym zgodnym z kalendarzowym w 2026 r. właściwy jest wskazany wskaźnik za III kwartał 2025 r. Nie pobiera się zamiast niego najnowszego miesięcznego komunikatu GUS, średniej krajowej za cały rok ani przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Przy innym roku podatkowym trzeba odnieść się do jego pierwszego dnia.
Pułap GUS dla roku kalendarzowego 2026
Obwieszczenie Prezesa GUS za III kwartał 2025 r. wskazuje 8 854,61 zł przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw włącznie z wypłatami z zysku. Dla roku podatkowego równego kalendarzowemu 2026 jego pięciokrotność wynosi 44 273,05 zł.
To wyłącznie drugi, maksymalny pułap. Jeżeli pięciokrotność średniej wypłat spółki z poprzedniego miesiąca wynosi 31 000 zł, właśnie ta niższa kwota ogranicza wyłączenie. Nie można zastosować 44 273,05 zł do każdego wspólnika bez sprawdzenia średniej spółki. W kolejnym roku podatkowym wskaźnik trzeba ustalić ponownie według definicji ustawowej.
Krok 4: porównaj dwa pułapy i zsumuj wypłaty osoby
Limit wyłączenia = niższa z wartości: 5 × średnia spółki z poprzedniego miesiąca albo 5 × właściwy wskaźnik GUS. Z tak ustalonym limitem porównuje się sumę kwalifikowanych wynagrodzeń i zasiłków wypłaconych badanej osobie przez spółkę w danym miesiącu. Nie przysługuje osobny limit na etat, powołanie i premię.
Przykład rachunkowy, z kwotami wyłącznie ilustracyjnymi: średnia spółki z poprzedniego miesiąca wynosi 6200 zł, a przyjęty na potrzeby przykładu wskaźnik GUS 9000 zł. Pułapy to 31 000 zł i 45 000 zł, więc wyłączenie obejmuje maksymalnie 31 000 zł. Wspólnik otrzymuje w miesiącu 22 000 zł z etatu, 8000 zł za pełnienie funkcji w zarządzie i 4000 zł premii pracowniczej. Suma wynosi 34 000 zł, a 3000 zł przekracza limit. Wartość 9000 zł nie jest podaną tu stawką GUS na 2026 r.
Co zrobić z nadwyżką i nietypowym miesiącem?
Nadwyżka nie korzysta z wyłączenia wynagrodzeniowego. Przy rozliczaniu świadczenia na rzecz wspólnika lub podmiotu powiązanego trzeba ocenić ją w ramach przepisów o ukrytych zyskach. Ryczałt z tego tytułu jest płatny zasadniczo do 20. dnia następnego miesiąca, a nie dopiero przy rocznej dywidendzie. Odrębne pozostaje rozliczenie PIT odbiorcy wypłaty; wyjaśniamy je w tekście ukryte zyski a PIT wspólnika.
Przy braku wypłat w poprzednim miesiącu, korektach lub niestandardowej strukturze wynagrodzeń nie należy samodzielnie zastępować brakującej podstawy pułapem GUS. Wyjaśnienie sposobu obliczenia powinno poprzedzać wypłatę. W zwykłym miesiącu wystarczy czytelne zestawienie: okres, osoby, tytuły, wypłaty brutto, obliczona średnia, komunikat GUS, limit i ewentualna nadwyżka.
Chcesz sprawdzić kalkulację w swojej spółce? Przygotuj listy wypłat z dwóch kolejnych miesięcy i umowy lub uchwały. BTLA pomaga rozliczać estoński CIT, w tym wynagrodzenia i świadczenia dla podmiotów powiązanych.
Nie używaj tej samej kalkulacji do wymogu zatrudnienia
Miesięczny limit świadczeń właściciela nie jest tabelą etatów wymaganych do zachowania ryczałtu. Liczba osób, okresy i progi w teście zatrudnienia wynikają z innego przepisu. Dla prawidłowego procesu potrzebne są oba zestawienia, nawet jeśli część danych pobiera się z tego samego systemu płacowego.
Wynik obliczenia limitu warto dołączyć do dokumentacji wypłat. Przy badaniu historycznego okresu zastosuj wskaźnik i dane odpowiednie dla tamtego roku oraz miesiąca, a nie dzisiejszy pułap.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o CIT — Dz.U. 2026 poz. 554 ze zmianami. Art. 28c pkt 2a i 28m ust. 4 pkt 1.
- Obwieszczenie GUS — M.P. 2025 poz. 1118. M.P. 2025 poz. 1118, 8 854,61 zł za III kwartał 2025.
- Ustawa o PIT — Dz.U. 2026 poz. 592 ze zmianami. Art. 12 i 13.
Stan informacji: 31 października 2026 r.
