Samochodu na estońskim CIT nie rozlicza się automatycznie tak samo jak w klasycznym CIT. Jeśli jest używany również prywatnie, trzeba sprawdzić osobę korzystającą z auta i właściwą kategorię podatku. Dla ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością ustawa przewiduje odrębne przepisy o wykorzystaniu majątku.
Najpierw ustal, kto i w jakim celu korzysta
Jeżeli beneficjentem świadczenia jest wspólnik albo odpowiednio powiązany podmiot, analizuje się przepisy o ukrytych zyskach. Przy pracowniku niebędącym takim beneficjentem może być potrzebna kwalifikacja wydatków niezwiązanych z działalnością. Nie należy wpisywać wszystkich pojazdów do jednej kategorii tylko dlatego, że spółka ma wspólników.
Znaczenie ma rzeczywisty sposób użytkowania, a nie sam zapis w regulaminie. Auto stale pozostawione do prywatnej dyspozycji wymaga innej oceny niż pojazd używany wyłącznie przy zadaniach firmowych. Warto ustalić użytkownika, dostępność pojazdu, zasady parkowania i sposób kontroli wykorzystania.
Co oznacza 50% w art. 28m?
Art. 28m ust. 4 pkt 2 przewiduje wyłączenie z ukrytych zysków wydatków i wskazanych odpisów związanych z używaniem składników majątku. Przy wykorzystaniu wyłącznie gospodarczym wyłączenie dotyczy pełnej wysokości, a przy wykorzystaniu mieszanym — 50%.
Analogiczną konstrukcję dla wydatków niezwiązanych z działalnością zawiera ust. 4a. W obu wariantach ciężar wykazania wyłącznego użycia gospodarczego spoczywa na podatniku. Nie jest to proporcja ustalana swobodnie według szacunku, że prywatnych przejazdów było tylko kilka procent.
Przykład obliczenia ryczałtu
Zakładamy, że po prawidłowej kwalifikacji wydatków i odpisów wartość przyjmowana do kalkulacji w miesiącu wynosi 4 000 zł, a użytek jest mieszany. Część podlegająca opodatkowaniu w tym modelu wynosi 2 000 zł. Przy właściwej stawce 10% podatek spółki wynosi 200 zł; przy stawce 20% — 400 zł.
Przykład przyjmuje już prawidłowo ustaloną wartość dla ryczałtu. Nie rozstrzyga odrębnego pytania o sposób ujęcia VAT w konkretnej kategorii wydatku ani nie oznacza, że każdy pojazd ma taką samą miesięczną podstawę. Przy kalkulacji trzeba rozdzielić faktury, odpisy i inne pozycje, aby nie policzyć tego samego zdarzenia dwa razy.
Nie kopiuj 75% z klasycznego CIT
Klasyczny CIT zawiera własne ograniczenia kosztów używania samochodu oraz limity amortyzacji i leasingu. Nie zastępują one konstrukcji opodatkowania ryczałtem. Także trzy limity wartości samochodów obowiązujące od 2026 r. nie są samodzielną instrukcją obliczenia ukrytego zysku.
Różnicę pokazuje osobny poradnik samochód w klasycznym CIT. Spółka zmieniająca model opodatkowania powinna zmienić także sposób kontroli ewidencji, zamiast tylko przenieść procent z poprzedniego arkusza.
VAT i PIT użytkownika to kolejne, odrębne rozliczenia
Odliczenie 50% VAT nie rozstrzyga samo w sobie całej podstawy estońskiego CIT. Arkusz powinien wskazywać kwotę faktury, zakres odliczenia VAT i wartość przyjętą do ryczałtu z uzasadnieniem. Nie wolno bez analizy utożsamiać jej z kosztem podatkowym w poprzednim systemie.
Ryczałt spółki nie rozlicza automatycznie prywatnej korzyści użytkownika. W przypadku pracownika mogą działać szczególne reguły PIT dotyczące nieodpłatnego korzystania z auta. W innej relacji potrzebna jest kwalifikacja właściwa dla odbiorcy. Nie przepisuje się do PIT po prostu połowy wydatków spółki.
Jak utrzymać dokumentację?
Przygotuj umowę użytkowania, regulamin, dane o rzeczywistym wykorzystaniu oraz zestawienie wydatków i odpisów. Przy deklarowanym wyłącznym użyciu gospodarczym dokumentacja powinna potwierdzać praktykę, a nie tylko zakaz prywatnych przejazdów na papierze.
Kontrolę warto włączyć do miesięcznego przeglądu estońskiego CIT. Terminy podatku opisuje kalendarz CIT-8E, a rozdzielenie podatników — artykuł ukryte zyski i PIT wspólnika. BTLA może sprawdzić taki obszar w ramach audytu ryczałtu.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o CIT — Dz.U. 2026 poz. 554 ze zmianami. Art. 28m ust. 3, ust. 4 pkt 2, ust. 4a–5 oraz 28t.
- Ustawa o PIT — Dz.U. 2026 poz. 592 ze zmianami. Art. 11 i art. 12 ust. 2a–2c; odrębność przychodu użytkownika.
Stan informacji: 31 października 2026 r.
