Hipoteka lub zastaw zmieniają pozycję banku, ale nie pozwalają opierać się na nieaktualnym uproszczeniu, że zabezpieczony wierzyciel zawsze pozostaje poza układem bez swojej zgody. Nowelizacja z 2025 r. zmieniła zasady. Najpierw trzeba ustalić właściwy reżim sprawy, wartość zabezpieczenia i treść proponowanego zaspokojenia.
Czy bank hipoteczny musi zgodzić się na objęcie układem?
Dla spraw objętych nowymi przepisami nie obowiązuje dawne generalne wyłączenie wierzytelności zabezpieczonej bez zgody wierzyciela. Ustawa przewiduje odpowiednie grupowanie i ochronę poziomu zaspokojenia części znajdującej pokrycie w zabezpieczeniu. Zgoda ma znaczenie przy warunkach mniej korzystnych niż wynikające z ustawowej ochrony. Dla starszych spraw trzeba sprawdzić art. 4 nowelizacji z 25 lipca 2025 r.; sama data dzisiejszej analizy nie przesądza o właściwych przepisach.
Ochrona dotyczy również sposobu zaspokojenia. Dla spraw podlegających aktualnemu art. 161a PR propozycje nie mogą przewidywać innego sposobu zaspokojenia niż określony w umowie ustanawiającej zabezpieczenie bez zgody wierzyciela. Nie wystarcza więc samo porównanie przewidywanego procentu odzysku. Zmiana przedmiotu zabezpieczenia i jego sprzedaż podlegają dalszym regułom art. 161a ust. 3–5. Właściwy reżim ustala się z uwzględnieniem art. 4 nowelizacji z 25 lipca 2025 r.
Jak wycenić zabezpieczenie kredytu na potrzeby restrukturyzacji?
Nie wystarcza wartość z operatu sporządzonego przy udzielaniu kredytu ani nominalna suma hipoteki. Należy ustalić przewidywany odzysk w scenariuszu alternatywnym, kolejność zabezpieczeń, koszty sprzedaży oraz prawa innych osób. Oddziela się część wierzytelności pokrytą wartością zabezpieczenia od pozostałej części. Założenia wyceny powinny nadawać się do weryfikacji przez uczestników; zawyżenie wartości dla poprawienia obrazu bilansu może zniekształcić cały podział na grupy.
Czy układ zmusi bank do udzielenia nowego kredytu?
Zmiana warunków istniejącego zadłużenia nie oznacza obowiązku udostępnienia nowego finansowania. Dostępność limitów, blokady, warunki wypowiedzenia i potrącenia trzeba oceniać osobno. Prognoza nie może zakładać dodatkowej linii kredytowej wyłącznie dlatego, że złożono propozycje układowe. Jeżeli kontynuacja firmy zależy od nowych środków banku, potrzebne są udokumentowane warunki i wariant awaryjny w razie odmowy lub opóźnienia decyzji.
Przykład modelowy i wniosek dla firmy
Przykład: kredyt wynosi 3 mln zł, lecz z ostrożnej analizy zabezpieczenia wynika przewidywany odzysk 2 mln zł. Tych danych nie zastępuje hipoteka wpisana do wyższej sumy. Trzeba ustalić pozycję zabezpieczonej i niezabezpieczonej części oraz wynik dla banku w każdym rozpatrywanym scenariuszu. Nie jest to obietnica określonego poziomu redukcji.
Co przygotować do decyzji?
- Zbierz umowę, aneksy i pełną listę zabezpieczeń.
- Sprawdź datę dnia układowego i zastosowanie przepisów przejściowych.
- Oddziel spłatę starego kredytu od zgody na nowe finansowanie.
Powiązane tematy
- Negocjacje z bankami i wierzycielami — jak przygotować plan spłaty firmy
- Test zaspokojenia w restrukturyzacji — co powinien pokazać wierzycielom?
- Głosowanie nad układem — większość wierzycieli, grupy i sprzeciw
BTLA Restrukturyzacje — oferta i zakres współpracy.
Porozmawiaj o sytuacji przedsiębiorstwa
Osoba prowadząca temat: Grzegorz Streckbein — doradca restrukturyzacyjny i adwokat. Opisz rodzaj działalności, najbliższy termin i główny problem. Skontaktuj się z Grzegorzem w BTLA.
Podstawa prawna i źródła
art. 150–151, 161 ust. 1a, 161a i 165 PR; art. 4 nowelizacji 2025. Skróty: PR — Prawo restrukturyzacyjne, PU — Prawo upadłościowe, KSH — Kodeks spółek handlowych, KC — Kodeks cywilny.
- Prawo restrukturyzacyjne — Dz.U. 2026 poz. 533, tekst ujednolicony
- Nowelizacja z 25 lipca 2025 r. — w tym art. 4, przepisy przejściowe
Stan informacji: 2 listopada 2026 r. W sprawach objętych zmianą z 2025 r. należy ustalić właściwe przepisy przejściowe. Materiał ogólny; wybór działania wymaga oceny dokumentów konkretnego przedsiębiorstwa.
