Ustawowy audyt fundacji rodzinnej dotyczy zarządzania aktywami, zobowiązań i obowiązków publicznoprawnych. Nie jest tym samym co bieżąca obsługa księgowa, przegląd doradczy ani samo badanie sprawozdania finansowego. Przed zleceniem trzeba ustalić termin i niezależność wykonawcy.
Co obejmuje audyt?
Art. 77 ustawy wskazuje ocenę prawidłowości, rzetelności i zgodności działań z prawem, celem oraz dokumentami fundacji. Analiza może obejmować umowy, świadczenia, decyzje organów, zarządzanie majątkiem i rozliczenia publicznoprawne. Sam dodatni wynik finansowy nie dowodzi prawidłowości wszystkich tych czynności.
Jak często?
Audyt przeprowadza się co najmniej raz na cztery lata. Jeśli sprawozdanie fundacji podlega badaniu według ustawy o rachunkowości, audyt wykonuje się corocznie przed zatwierdzeniem sprawozdania. Dlatego kalendarza nie ustala się wyłącznie od daty rejestracji i nie należy utożsamiać czteroletniego cyklu z dowolnym odkładaniem sprawdzenia.
Kto wykonuje?
Ustawa wskazuje firmę audytorską albo zespół audytorów wyznaczony przez zgromadzenie beneficjentów. W skład zespołu wchodzą biegły rewident, doradca podatkowy oraz adwokat lub radca prawny. Wybór trzeba odnieść do właściwego modelu wykonania audytu.
Art. 78 wymaga niezależności. Osoba wykonująca audyt nie może w objętym okresie i podczas audytu uczestniczyć w podejmowaniu decyzji fundacji ani świadczyć wskazanych czynności rewizji finansowej lub doradztwa. Doradca prowadzący bieżącą obsługę nie powinien obiecywać automatycznie wykonania również ustawowego audytu tego samego okresu.
Co przygotować?
Statut i zmiany, listę beneficjentów, uchwały, umowy, księgi, sprawozdania, zestawienia świadczeń i podatków oraz informacje o aktywach i zobowiązaniach. Uzgodnij dostęp do materiału i sposób wyjaśniania braków. Dokumentacja powinna umożliwiać powiązanie decyzji z jej podstawą i wykonaniem.
Raport i działania zarządu
Wybór wykonawcy i ocenę jego niezależności należy udokumentować przed rozpoczęciem audytu.
Audyt kończy się raportem przekazywanym zarządowi, a następnie przedstawianym właściwemu organowi według ustawy. Ustalenia warto przełożyć na listę działań, właścicieli zadań i terminy. Bieżący doradca może pomagać w przygotowaniu materiałów i naprawie stwierdzonych nieprawidłowości z zachowaniem granic własnej roli.
W obsłudze fundacji rozdzielamy te zakresy. Pozwala to zaplanować kontrolę bez pomijania ustawowych wymogów niezależności i bez przedstawiania jednego przeglądu jako zamiennika wszystkich obowiązków.
Powiązane materiały i dalsze kroki
Przed wyborem działania warto porównać dokumenty, chronologię i skutki dla całej firmy. Skontaktuj się z BTLA, aby ustalić zakres analizy i potrzebne materiały.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o fundacji rodzinnej
- Ustawa o rachunkowości — tekst ujednolicony 2026 poz. 522
- Ustawa o CIT — tekst ujednolicony 2026
Stan informacji prawnych: 31 października 2026 r. Przegląd treści i uzupełnienie odpowiedzi: 2 listopada 2026 r. Materiał wymaga odniesienia do dokumentów i okoliczności konkretnej sprawy.
