75% kosztów PIT i 50% odliczenia VAT to dwa różne ograniczenia. Nie stosuje się ich jako dwóch procentów od całej faktury brutto. Najpierw trzeba zakwalifikować wydatek i ustalić odliczenie VAT, a następnie właściwą podstawę kosztu dochodowego.
Do jakich kosztów odnosi się 75%?
W PIT reguła z art. 23 ust. 1 pkt 46a dotyczy właściwych kosztów używania samochodu osobowego wykorzystywanego także poza działalnością. Może obejmować np. paliwo i obsługę eksploatacyjną. Nie oznacza ograniczenia każdego kosztu związanego z autem do 75%.
Dla własnego prywatnego auta poza właściwym majątkiem firmy przewidziano odrębne 20%. Dla amortyzacji i części kapitałowej leasingu stosuje się szczególne limity wartościowe. Ubezpieczenie także wymaga własnej analizy. Nie należy nakładać wszystkich ograniczeń mechanicznie na każdą pozycję.
Jak policzyć paliwo?
Załóżmy, że przedsiębiorca na liniowym PIT ma fakturę za paliwo: 1 000 zł netto i 230 zł VAT. Zakup spełnia warunki odliczenia 50% VAT. Odlicza więc 115 zł. Kwota netto z nieodliczonym VAT wynosi 1 115 zł. Przy właściwej kwalifikacji kosztu używania 75% tej kwoty to 836,25 zł kosztu PIT.
To objaśnienie kolejności, a nie gwarancja prawa do odliczenia dla dowolnej faktury. Gdy podatnik nie odlicza VAT albo zakup obejmuje inne świadczenie, trzeba ponownie ustalić podstawę. Stawka podatku dochodowego wpływa na późniejszy wynik podatku, ale nie zmienia kwoty faktury.
Leasing z pakietem serwisowym
W racie mogą znaleźć się część kapitałowa, finansowanie, serwis i inne elementy. Limit wartości samochodu stosuje się do właściwej części opłat. Element eksploatacyjny przy użytku mieszanym może podlegać odrębnemu ograniczeniu. Dokumenty muszą pozwalać ustalić, co faktycznie obejmuje płatność.
Sama nazwa „abonament samochodowy” nie rozstrzyga podziału. Porównaj umowę, harmonogram i rzeczywiste świadczenia. Nie zastępuj tego arbitralnym przyjęciem, że każda cała rata jest kosztem w 75% albo w 100%.
Amortyzacja i ubezpieczenia
Odpisy amortyzacyjne samochodu osobowego mają ograniczenia wartościowe, w 2026 r. powiązane z napędem i emisją oraz przepisami przejściowymi. Nie oznacza to automatycznego pomniejszenia każdego prawidłowego odpisu o kolejne 25%. Warunki przedstawia poradnik o samochodzie w JDG.
Składki ubezpieczeniowe, których wysokość zależy od wartości auta, wymagają sprawdzenia proporcji ustawowej. Dla składek o innym charakterze analiza może być odmienna. Nie stosuj do wszystkich polis limitu z tabeli amortyzacji tylko dlatego, że dotyczą tego samego pojazdu.
Kiedy pełne odliczenie?
Wyłączne wykorzystanie w działalności musi wynikać z faktycznych zasad używania i dokumentacji wymaganej dla danej sytuacji. W VAT znaczenie mogą mieć ewidencja przebiegu, informacja VAT-26 i ustawowe wyjątki. Sam napis „tylko służbowo” w regulaminie nie wystarcza, jeśli praktyka umożliwia prywatne korzystanie.
Na ryczałcie właściwe koszty nie obniżają przychodu jak na liniowym PIT, co uwzględnia porównanie opodatkowania. BTLA pomaga ocenić rozliczenie PIT na podstawie dokumentów i sposobu używania, zamiast samego wyboru opcji w programie.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o PIT — tekst ujednolicony, Dz.U. 2026 poz. 592 ze zmianami
- Ustawa o VAT — tekst ujednolicony, Dz.U. 2026 poz. 1263 ze zmianami
- Ustawa z 2.12.2021 — art. 30, przepisy przejściowe samochodów
Stan informacji: 31 października 2026 r. Przykłady objaśniają przyjęte założenia i wymagają dopasowania do rzeczywistych dokumentów.
