Przejdź do treści
Prawo. Podatki. Biznes.
BTLA BrokerŁukasz Oleś
Sukcesja biznesu i fundacje rodzinne

Wniesienie przedsiębiorstwa do fundacji rodzinnej a VAT — wyłączenie czy zwolnienie?

21 lutego, 2024 · lukasz.oles@btla.eu

Rafał Drzewiecki — zespół BTLA

Przekazanie fundacji rodzinnej przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części może być wyłączone z zakresu VAT. Nie jest to to samo co zwolnienie z podatku i nie obejmuje automatycznie każdej darowizny pojedynczego składnika majątku.

Najpierw trzeba ustalić przedmiot transakcji, dopiero potem jej kwalifikację VAT. Przepis art. 6 pkt 1 ustawy o VAT wyłącza stosowanie ustawy do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Sam fakt, że nabywcą jest fundacja rodzinna, nie wystarcza do zastosowania tego przepisu.

Wyłączenie z VAT a zwolnienie

Przy wyłączeniu dana transakcja pozostaje poza zakresem stosowania ustawy o VAT na wskazanej podstawie. Zwolnienie oznacza natomiast inne ustawowe rozwiązanie dotyczące czynności podlegającej regulacji podatku. Używanie tych pojęć zamiennie może prowadzić do błędnych wniosków o rozliczeniach i dokumentach.

Dlatego nie należy opisywać każdego przekazania przedsiębiorstwa jako darowizny „zwolnionej z VAT dla fundacji”. Właściwa odpowiedź zależy od tego, co jest zbywane, jaką tworzy całość i jaki jest rzeczywisty przebieg czynności.

Co stanowi przedmiot przekazania?

Sprawdź, czy przenoszony zespół składników może służyć wykonywaniu określonych zadań gospodarczych, jakie funkcje spełnia i jakie elementy pozostają u przekazującego. W analizie zorganizowanej części przedsiębiorstwa znaczenie mają przesłanki ustawowej definicji, w tym wyodrębnienie organizacyjne i finansowe oraz zdolność do niezależnego działania.

Jedna nieruchomość, pakiet udziałów lub zestaw wybranych aktywów nie stają się przedsiębiorstwem tylko dlatego, że umowa używa takiego nagłówka. Każdy przypadek wymaga sprawdzenia dokumentów i okoliczności. Nie przenosimy wniosków z cudzej interpretacji indywidualnej na strukturę o innych faktach.

Fundacja i działalność po transferze

Nawet jeżeli transfer spełnia warunki wyłączenia z VAT, trzeba osobno ustalić, co fundacja będzie wykonywać po nabyciu. Dopuszczalny zakres jej działalności określa art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej. Otrzymanie składników sklepu czy zakładu nie daje automatycznie prawa do korzystania ze zwolnienia CIT dla każdej działalności operacyjnej.

Jeśli celem jest zachowanie przedsiębiorstwa w odrębnej spółce, a w fundacji skupienie praw właścicielskich, należy rozważyć przeniesienie udziałów, które ma inną podstawę prawną i wymaga innych dokumentów. Nie jest to zamienny opis tej samej transakcji.

Korekty VAT i dokumenty do przekazania

Wyłączenie samej transakcji nie oznacza końca wszystkich obowiązków VAT związanych z majątkiem. Art. 91 ust. 9 określa zasady kontynuacji wskazanych korekt przez nabywcę przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Potrzebne są informacje o wcześniejszych odliczeniach, nakładach, okresach korekt i dalszym wykorzystaniu składników.

Przygotuj zestawienie aktywów, zobowiązań, umów, funkcji przenoszonej działalności i ewidencji podatkowych. Ustal również obowiązki wynikające z innych podatków i przepisów cywilnych. Bezpieczny plan nie sprowadza się do dopisania jednego zdania o braku VAT w umowie.

Pytania przed podpisaniem umowy

  • Czy przedmiotem jest rzeczywiście przedsiębiorstwo lub ZCP, czy wybrane aktywa?
  • Jaką działalność nabywca będzie wykonywał po przekazaniu i na jakiej podstawie?
  • Czy istnieją wcześniejsze odliczenia wymagające monitorowania korekt?
  • Czy potrzebna jest interpretacja dla dokładnie opisanych faktów?
  • Jakie są skutki CIT, PIT, formy czynności oraz zgód kontrahentów?

Materiały powiązane

Źródła i data aktualizacji

Stan prawny sprawdzono na 27 października 2026 r.

Zacznijmy od Twojej sprawy

Porozmawiajmy
o Twojej firmie

Opisz krótko sytuację i zostaw dane do kontaktu. Dobierzemy do rozmowy właściwą osobę z zespołu BTLA.

W sprawie: Wniesienie przedsiębiorstwa do fundacji rodzinnej a VAT — wyłączenie czy zwolnienie?

Porozmawiajmy o Twojej sprawie

Temat: Sukcesja biznesu i fundacje rodzinne

Sugerowany kontakt: Rafał Drzewiecki

Przetwarzanie danych

Porozmawiajmy

Zostaw numer
Zacznijmy od rozmowy

Podaj telefon i krótko wskaż temat. Jeśli wolisz napisać więcej, skorzystaj z formularza kontaktowego.

Przetwarzanie danych
Wolisz zadzwonić? 32 307 70 37