
Przekazanie fundacji rodzinnej przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części może być wyłączone z zakresu VAT. Nie jest to to samo co zwolnienie z podatku i nie obejmuje automatycznie każdej darowizny pojedynczego składnika majątku.
Najpierw trzeba ustalić przedmiot transakcji, dopiero potem jej kwalifikację VAT. Przepis art. 6 pkt 1 ustawy o VAT wyłącza stosowanie ustawy do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Sam fakt, że nabywcą jest fundacja rodzinna, nie wystarcza do zastosowania tego przepisu.
Wyłączenie z VAT a zwolnienie
Przy wyłączeniu dana transakcja pozostaje poza zakresem stosowania ustawy o VAT na wskazanej podstawie. Zwolnienie oznacza natomiast inne ustawowe rozwiązanie dotyczące czynności podlegającej regulacji podatku. Używanie tych pojęć zamiennie może prowadzić do błędnych wniosków o rozliczeniach i dokumentach.
Dlatego nie należy opisywać każdego przekazania przedsiębiorstwa jako darowizny „zwolnionej z VAT dla fundacji”. Właściwa odpowiedź zależy od tego, co jest zbywane, jaką tworzy całość i jaki jest rzeczywisty przebieg czynności.
Co stanowi przedmiot przekazania?
Sprawdź, czy przenoszony zespół składników może służyć wykonywaniu określonych zadań gospodarczych, jakie funkcje spełnia i jakie elementy pozostają u przekazującego. W analizie zorganizowanej części przedsiębiorstwa znaczenie mają przesłanki ustawowej definicji, w tym wyodrębnienie organizacyjne i finansowe oraz zdolność do niezależnego działania.
Jedna nieruchomość, pakiet udziałów lub zestaw wybranych aktywów nie stają się przedsiębiorstwem tylko dlatego, że umowa używa takiego nagłówka. Każdy przypadek wymaga sprawdzenia dokumentów i okoliczności. Nie przenosimy wniosków z cudzej interpretacji indywidualnej na strukturę o innych faktach.
Fundacja i działalność po transferze
Nawet jeżeli transfer spełnia warunki wyłączenia z VAT, trzeba osobno ustalić, co fundacja będzie wykonywać po nabyciu. Dopuszczalny zakres jej działalności określa art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej. Otrzymanie składników sklepu czy zakładu nie daje automatycznie prawa do korzystania ze zwolnienia CIT dla każdej działalności operacyjnej.
Jeśli celem jest zachowanie przedsiębiorstwa w odrębnej spółce, a w fundacji skupienie praw właścicielskich, należy rozważyć przeniesienie udziałów, które ma inną podstawę prawną i wymaga innych dokumentów. Nie jest to zamienny opis tej samej transakcji.
Korekty VAT i dokumenty do przekazania
Wyłączenie samej transakcji nie oznacza końca wszystkich obowiązków VAT związanych z majątkiem. Art. 91 ust. 9 określa zasady kontynuacji wskazanych korekt przez nabywcę przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Potrzebne są informacje o wcześniejszych odliczeniach, nakładach, okresach korekt i dalszym wykorzystaniu składników.
Przygotuj zestawienie aktywów, zobowiązań, umów, funkcji przenoszonej działalności i ewidencji podatkowych. Ustal również obowiązki wynikające z innych podatków i przepisów cywilnych. Bezpieczny plan nie sprowadza się do dopisania jednego zdania o braku VAT w umowie.
Pytania przed podpisaniem umowy
- Czy przedmiotem jest rzeczywiście przedsiębiorstwo lub ZCP, czy wybrane aktywa?
- Jaką działalność nabywca będzie wykonywał po przekazaniu i na jakiej podstawie?
- Czy istnieją wcześniejsze odliczenia wymagające monitorowania korekt?
- Czy potrzebna jest interpretacja dla dokładnie opisanych faktów?
- Jakie są skutki CIT, PIT, formy czynności oraz zgód kontrahentów?
Materiały powiązane
Źródła i data aktualizacji
Stan prawny sprawdzono na 27 października 2026 r.



