Procedura SME – co to jest i jak działa od 2025 roku?
Od 1 stycznia 2025 roku małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) w całej Unii Europejskiej zyskują możliwość korzystania z nowej procedury podatkowej – SME (Small Medium-sized Enterprise). Wprowadzona dyrektywą UE 2020/285 procedura SME to uproszczone rozwiązanie, które ma na celu wspieranie firm działających transgranicznie w rozliczaniu VAT. Sprawdź, jak działa i jakie korzyści przynosi.

Czym jest procedura SME?
Procedura SME (Small and Medium Enterprises) to rozwiązanie wprowadzone dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które umożliwia korzystanie ze zwolnienia z VAT nie tylko w kraju siedziby firmy, ale także w innych państwach członkowskich UE. Dzięki temu przedsiębiorcy mogą uniknąć konieczności rejestrowania się jako podatnicy VAT w różnych krajach, co znacząco redukuje obciążenia administracyjne i koszty działalności.
Procedura SME jest szczególnie istotna dla firm działających w sektorze e-commerce i prowadzących sprzedaż transgraniczną.
Procedura SME – na czym polega?
Dzięki procedurze SME małe firmy mogą skorzystać ze zwolnienia z VAT w różnych krajach UE, pod warunkiem że nie przekroczą określonych limitów obrotu. Jest to uproszczenie dla przedsiębiorstw, które sprzedają towary lub usługi na rynkach zagranicznych, eliminując konieczność rejestracji VAT w każdym państwie osobno.
Warunki korzystania z procedury SME
Aby skorzystać z procedury SME, firma musi spełnić dwa podstawowe warunki:
- Limit obrotu w całej UE – łączny obrót firmy na terenie Unii Europejskiej nie może przekroczyć 100 000 EUR (bez VAT) w bieżącym i poprzednim roku podatkowym.
- Limit obrotu w danym kraju członkowskim – przedsiębiorstwo musi mieścić się w lokalnym limicie zwolnienia z VAT, który obowiązuje w konkretnym państwie członkowskim (np. w Polsce wynosi on 200 000 zł).
W przypadku przekroczenia któregokolwiek z tych limitów firma traci prawo do zwolnienia z VAT w danym kraju i musi się w nim zarejestrować jako podatnik VAT.
Jak uzyskać numer EX w procedurze SME?
Aby móc korzystać z procedury SME w innych krajach UE, firma musi uzyskać specjalny numer identyfikacyjny EX. Proces ten obejmuje kilka etapów:
-
Powiadomienie urzędu skarbowego
- Przedsiębiorca składa zgłoszenie w e-Urzędzie Skarbowym, podając dane firmy, kraje, w których chce korzystać z procedury SME, oraz roczne obroty w UE.
-
Weryfikacja przez urząd
- Polski urząd skarbowy sprawdza, czy firma spełnia warunki zwolnienia, i kontaktuje się z odpowiednimi organami podatkowymi w krajach wskazanych w zgłoszeniu.
-
Przyznanie numeru EX
- Jeśli firma spełnia wszystkie wymagania, w ciągu 35 dni roboczych otrzymuje numer EX, który umożliwia jej korzystanie ze zwolnienia z VAT w innych państwach członkowskich.
Obowiązki w ramach procedury SME
Firmy, które korzystają z procedury SME, muszą przestrzegać określonych obowiązków, takich jak:
- Składanie kwartalnych raportów – przedsiębiorcy są zobowiązani do przesyłania informacji o obrotach w poszczególnych krajach UE. Raporty te muszą być składane w euro.
- Przestrzeganie limitów obrotu – zarówno unijnego (100 000 EUR), jak i lokalnego w danym państwie.
- Prowadzenie dokumentacji – odpowiednia dokumentacja podatkowa jest kluczowa, aby firma mogła nadal korzystać z procedury SME.
Przykład zastosowania procedury SME
Załóżmy, że firma z Polski prowadzi sprzedaż e-commerce na terenie Niemiec, Francji i Hiszpanii. W 2025 roku jej roczny obrót wyniósł:
| Kraj | Obrót w lokalnej walucie | Przeliczenie na EUR |
|---|---|---|
| Polska | 50 000 zł | ~11 000 EUR |
| Niemcy | 30 000 EUR | 30 000 EUR |
| Francja | 10 000 EUR | 10 000 EUR |
| Hiszpania | 5 000 EUR | 5 000 EUR |
| Suma w UE | – | 95 000 EUR |
Suma obrotów firmy w UE wynosi 95 000 EUR, co oznacza, że przedsiębiorstwo mieści się w limicie 100 000 EUR i może nadal korzystać ze zwolnienia z VAT w Niemczech, Francji i Hiszpanii bez konieczności rejestracji VAT.
Dlaczego procedura SME jest ważna dla MŚP?
Procedura SME stanowi istotne ułatwienie dla sektora MŚP, ponieważ:
- Zmniejsza obowiązki administracyjne – brak konieczności rejestracji VAT w każdym kraju osobno.
- Obniża koszty prowadzenia działalności – brak dodatkowych opłat związanych z obsługą podatkową w wielu państwach.
- Ułatwia ekspansję zagraniczną – MŚP mogą szybciej rozwijać sprzedaż transgraniczną.
Czy procedura SME jest dla Twojej firmy?
Jeśli Twoja firma prowadzi działalność transgraniczną i spełnia warunki procedury SME, warto rozważyć skorzystanie z tego rozwiązania. Ułatwienia w rozliczeniach VAT mogą znacząco zmniejszyć koszty administracyjne i pomóc w rozwoju Twojego biznesu na rynkach unijnych.
Jeśli potrzebujesz pomocy w przygotowaniu zgłoszenia lub weryfikacji warunków procedury SME, skontaktuj się z naszymi doradcami podatkowymi!
Najczęściej zadawane pytania dotyczące procedury SME:
1. Co to jest procedura SME?
Procedura SME to uproszczony system zwolnienia z VAT dla MŚP, który pozwala uniknąć rejestracji VAT w innych krajach UE, jeśli firma nie przekracza określonych limitów obrotu.
2. Jakie są limity obrotu w procedurze SME?
Firma musi mieścić się w dwóch limitach:
- 100 000 EUR obrotu w całej UE w bieżącym i poprzednim roku.
- Lokalnym limicie zwolnienia z VAT w danym kraju (np. 200 000 zł w Polsce).
3. Jakie obowiązki ma firma korzystająca z procedury SME?
Firma musi składać kwartalne raporty o obrotach, przestrzegać limitów oraz prowadzić dokumentację podatkową.
4. Co się stanie, jeśli przekroczę limit 100 000 EUR?
Przekroczenie unijnego limitu oznacza utratę prawa do zwolnienia z VAT i konieczność rejestracji jako podatnik VAT w odpowiednich krajach.
5. Jak długo trwa uzyskanie numeru EX?
Proces trwa maksymalnie 35 dni roboczych od momentu zgłoszenia w e-Urzędzie Skarbowym.
6. Czy procedura SME obejmuje wszystkie kraje UE?
Tak, ale firma musi spełnić zarówno unijny, jak i lokalny limit obrotu w każdym kraju, w którym chce korzystać ze zwolnienia z VAT.
Autor:
Maciej Szkutnik
Specjalista ds. Podatków
Skontaktuj się ze specjalistą
KSeF a OC zawodowe biura rachunkowego i integratora: kto płaci za błędy we wdrożeniu, korektach i rozliczeniach
Wdrożenie KSeF w firmie bardzo często odbywa się „zespołowo”: część pracy robi dział finansów, część dostawca systemu, czasem...
KSeF a wyłudzenia na fakturach: jak działa ubezpieczenie Crime i co trzeba ustawić, żeby polisa nie miała luk
KSeF porządkuje fakturowanie, ale z perspektywy ryzyka biznesowego robi coś jeszcze: centralizuje proces i zwiększa wagę...
Ubezpieczenie karno-skarbowe a KSeF: kiedy chroni, co obejmuje i jak przygotować firmę na kontrolę i zarzuty
KSeF zmienia sposób wystawiania faktur, ale nie usuwa klasycznego ryzyka podatkowego: kontroli, sporów o rozliczenia i...



