System SENT – towary, zgłoszenia i obowiązki firm w 2026 r.

Jakie towary obejmuje SENT?

Katalog wynika z ustawy o systemie monitorowania przewozu oraz rozporządzenia w sprawie towarów objętych monitorowaniem. Obejmuje m.in. określone paliwa, oleje i preparaty, alkohol etylowy, susz tytoniowy, wybrane produkty rolne, odpady oraz wskazane towary branży odzieżowej i obuwniczej. Nie oznacza to, że każdy produkt z danej branży albo każdy wyrób akcyzowy automatycznie wymaga zgłoszenia. Poszczególne grupy mają własne warunki, progi oraz wyłączenia.

Punktem wyjścia jest kod CN i faktyczny charakter towaru. Przy odpadach znaczenie może mieć również kod odpadu, a przy określonych produktach kierunek przewozu lub państwo pochodzenia. Dane warto ustalać z osobą odpowiedzialną za klasyfikację i dokumenty handlowe. Dyspozytor nie powinien zgadywać kodu dopiero wtedy, gdy pojazd stoi już przy załadunku.

Odzież i obuwie: aktualne progi w 2026 r.

Przewozy odzieży i obuwia objęto SENT 17 marca 2026 r., ale rozporządzenie z 18 czerwca 2026 r., obowiązujące od 20 czerwca, istotnie ograniczyło ten zakres. Obecnie przy kwalifikacji przesyłki stosuje się następujące progi:

• dla towarów z działu CN 61 oraz działu CN 62: masa brutto przesyłki przekraczająca 31,5 kg, z wyłączeniem wskazanych w rozporządzeniu części odzieży i dodatków;
• dla odzieży używanej i pozostałych artykułów używanych CN 6309 00 00: masa brutto przesyłki przekraczająca 31,5 kg;
• dla obuwia z działu CN 64: więcej niż 64 sztuki, z wyłączeniem części obuwia CN 6406; chodzi o pojedyncze sztuki, nie o pary;
• dla przesyłki mieszanej, obejmującej towary z co najmniej dwóch wskazanych działów CN 61, 62 i 64: masa brutto przekraczająca 31,5 kg.

Samo przekroczenie progu nie kończy analizy. Wyłączono zasadniczo przewozy tej grupy towarów realizowane na podstawie art. 5 ustawy, w tym sprzedaż krajową, WDT i eksport. Pozostaje jednak wyjątek dotyczący towarów z państwa trzeciego dopuszczonych w Polsce do swobodnego obrotu i następnie przewożonych do innego państwa UE. Przywóz do Polski i tranzyt wymagają osobnego sprawdzenia. Wyłączenia dotyczą też m.in. określonych przewozów podmiotów AEO, pomocy humanitarnej i paczek pocztowych.

Aktualne wyjaśnienia PUESC dla branży odzieżowej i obuwniczej opisują poszczególne warianty. Nie można utożsamić przywozu do własnego magazynu z krajowym przesunięciem między magazynami. Również dokument T1 nie daje jednej odpowiedzi dla każdego rodzaju trasy i towaru.

Kto składa zgłoszenie?

W podstawowych wariantach ustawy przewóz rozpoczynający się w Polsce zgłasza podmiot wysyłający, a przywóz kończący się w Polsce — podmiot odbierający. Gdy przewóz rozpoczyna się i kończy poza Polską, obowiązek zgłoszenia zasadniczo spoczywa na przewoźniku. Konkretne czynności zależą od podstawy prawnej i rodzaju operacji; ustawa przewiduje również szczególne rozwiązania dla określonych towarów i obrotu paliwami opałowymi.

Od tego trzeba odróżnić RMPD, czyli zgłoszenia określonych międzynarodowych przewozów drogowych i kabotażu, obsługiwane również przez narzędzia SENT. Ich podstawa i warunki są odrębne od kwalifikacji samego ładunku jako towaru objętego monitorowaniem. Brak danego towaru w katalogu SENT nie przesądza więc o braku obowiązku RMPD. PUESC udostępnia osobne formularze i opisy usług.

Przewoźnik uzupełnia wymagane dane transportowe oraz odpowiada za własne obowiązki związane z przewozem i geolokalizacją. Odbiorca potwierdza odbiór w przypadkach i terminach przewidzianych dla danej operacji. Zlecenie obsługi spedytorowi lub pełnomocnikowi nie przenosi automatycznie ustawowej odpowiedzialności na tę osobę. Umowa powinna określać, kto przygotowuje dane, kto je sprawdza i kto reaguje na zmianę.

Jak przygotować firmę przed pierwszym przewozem?

Najpierw sprawdź rejestrację firmy i reprezentację na PUESC. Osoba wykonująca zgłoszenia potrzebuje odpowiednich uprawnień; dostęp do konta pracownika nie powinien zależeć od udostępniania jego hasła pozostałym osobom. Wyznacz zastępstwo na czas urlopu oraz sposób postępowania poza zwykłymi godzinami pracy biura.

Następnie przygotuj wspólny zestaw danych: podmioty uczestniczące w operacji, adresy załadunku i dostawy, klasyfikację i ilość towaru, daty, dane przewoźnika, pojazdu oraz urządzenia lokalizacyjnego. Zakres pól trzeba dopasować do właściwego formularza. Przed wyjazdem sprawdź potwierdzenie zgłoszenia, ważność numeru referencyjnego i przekazanie kierowcy wymaganych informacji. Sam zapis roboczy w programie nie jest potwierdzeniem wysłania zgłoszenia.

Geolokalizacja: GPS w ciężarówce to za mało

Przewoźnik powinien zapewnić przekazywanie wymaganych danych geolokalizacyjnych do SENT. Urządzenie używane do zarządzania flotą nie spełnia tego obowiązku tylko dlatego, że pokazuje pozycję pojazdu w panelu firmy. Trzeba zweryfikować przekaz danych do rejestru, poprawny numer urządzenia i przypisanie go do przewozu. PUESC udostępnia narzędzia do sprawdzenia geolokalizacji oraz obsługi e-TOLL PL i systemów ZSL/OBU.

Procedura dla kierowcy powinna obejmować uruchomienie lokalizatora, zasilanie urządzenia i reakcję na usterkę. Ustawa określa zasady zatrzymania przy trwającej ponad godzinę niesprawności oraz warunki dalszego przewozu. Awaria nie oznacza swobody kontynuowania całej trasy bez danych. W firmie trzeba ustalić, kto podejmuje działania i jak dokumentuje przebieg zdarzenia.

Zmiana danych i niedostępność systemu

Zmianę przewoźnika, pojazdu lub miejsca dostarczenia należy oceniać w ramach właściwych obowiązków aktualizacyjnych. Nie każdą informację można dowolnie nadpisać: rodzaj i ilość towaru podlegają odrębnym regułom. Późniejsza korekta nie przesądza też o usunięciu skutków wcześniejszego naruszenia. Zachowuj potwierdzenia, historię zmian i korespondencję wyjaśniającą przyczynę błędu.

Przy niedostępności SENT stosuje się przewidzianą procedurę awaryjną i dokument zastępujący zgłoszenie, jeśli spełniono jej warunki. Warto mieć aktualną instrukcję dostępną także bez logowania do firmowej sieci. Awaria programu integratora albo brak internetu na telefonie pracownika nie muszą oznaczać ogłoszonej niedostępności systemu KAS.

Kary, ubezpieczenie i nowe terminy

Sankcje zależą od naruszonego obowiązku i roli uczestnika. Nie ma jednej stawki za „błąd SENT”. Zasady odpowiedzialności i odrębność ochrony ubezpieczeniowej wyjaśniamy w artykule kary SENT a polisa przewoźnika. Właścicieli ładunków dotyczy również analiza cargo przy przewozach objętych SENT. Polisa nie zastępuje zgłoszenia ani kontroli danych.

Na dzień aktualizacji ogłoszono także zmiany z późniejszymi terminami: wyłączenie wskazanych odpadów metalowych od 28 października 2026 r. oraz rozszerzenie katalogu dotyczącego towarów CN 1518 od 31 października 2026 r. Nie należy stosować tych dat zamiennie ani traktować ogłoszonej regulacji jako już obowiązującej. Przy odpadach trzeba sprawdzić także przepisy przejściowe dla trwających przewozów.

Potrzebujesz oceny konkretnych przewozów? Przygotuj kody CN, opis towarów, masy lub liczby sztuk, schemat transakcji i trasy. BTLA wspiera firmy w obowiązkach i postępowaniach SENT. Pozwala to uporządkować zgłoszenia i odpowiedzialność przed kolejną wysyłką.