
Poniższy przykład modelowy pokazuje, jak może powstać spór o odpowiedzialność członka zarządu po niezłożeniu wniosku o upadłość. Nie opisuje udokumentowanego wyroku ani rzeczywistej wypłaty z polisy. Wynik konkretnej sprawy zależy od przesłanek odpowiedzialności i dowodów.
Przykład modelowy: firma traci zdolność płatniczą
Załóżmy, że spółka z o.o. przestaje wykonywać wymagalne zobowiązania pieniężne, a zarząd kontynuuje działalność bez rzetelnej oceny obowiązku upadłościowego. Po uzyskaniu tytułu przeciwko spółce wierzyciel nie otrzymuje zapłaty i rozważa roszczenie z art. 299 KSH. Ten opis ilustruje zagadnienie prawne; nie przesądza, że każda firma z zaległościami jest niewypłacalna ani że każdy członek zarządu odpowiada.
Co wymaga ustalenia przed pozwaniem członka zarządu?
Istnienie zobowiązania i bezskuteczność zaspokojenia z majątku spółki, okres pełnienia funkcji oraz możliwe przesłanki obrony. Trzeba odtworzyć sytuację finansową i moment powstania podstaw do upadłości. Późniejsza data działania komornika nie wyznacza sama składu zarządu, który może odpowiadać.
Art. 299 § 2 KSH pozwala wykazywać m.in. właściwy czas zgłoszenia wniosku upadłościowego lub wydania wymaganych postanowień restrukturyzacyjnych, brak winy albo brak szkody wierzyciela. Samo złożenie wniosku restrukturyzacyjnego lub deklaracja dobrej wiary nie są uniwersalnym zwolnieniem.
Czy D&O na pewno pokryłoby takie roszczenie?
Nie można tego stwierdzić bez umowy i OWU. Trzeba sprawdzić, kto jest ubezpieczony, jakie roszczenia i zdarzenia obejmuje ochrona, okres ubezpieczenia, wymagania dotyczące zgłoszenia oraz wyłączenia i limity. Ocena może różnić się dla roszczenia z art. 299 KSH, kosztów obrony, zaległości publicznoprawnych i czynów umyślnych.
Nie każda polisa wyłącza te same ryzyka, ale nie można zapewniać, że dowolne D&O pokryje wszystkie skutki niezłożenia wniosku. To dobrowolne narzędzie zarządzania określonym ryzykiem, a nie ustawowo obowiązkowe i bezwarunkowe zabezpieczenie. Polisa nie zastępuje terminowych działań zarządu.
Jak przygotować analizę przed zawarciem lub odnowieniem polisy?
- Zestawić rodzaje roszczeń z definicjami i wyłączeniami konkretnych OWU.
- Sprawdzić limity, koszty obrony i to, czy pomniejszają wspólną sumę ochrony.
- Zweryfikować zakres czasowy, wcześniejsze okoliczności oraz terminy zawiadomienia.
- Ustalić obowiązki ubezpieczonego i sposób współpracy przy zgłoszeniu roszczenia.
Co można wywnioskować z przykładu?
Monitoring płynności, dokumentacja decyzji i wczesna ocena obowiązków są potrzebne niezależnie od ubezpieczenia. W tym przykładzie wynik sporu i ewentualna wypłata z polisy pozostają otwarte: zależałyby od dowodów, ustawowych przesłanek odpowiedzialności oraz rzeczywiście zawartej umowy ubezpieczenia.
Podstawa prawna i data aktualizacji
KSH: art. 299; PU: art. 11 i 21; KC: art. 805, 822 i 824. Źródła: Kodeks spółek handlowych; Prawo upadłościowe; Kodeks cywilny.
Aktualizacja merytoryczna: 2 listopada 2026 r. Materiał ogólny dotyczący prawa polskiego. Zastosowanie przepisów wymaga oceny dokumentów i właściwego reżimu sprawy.
Powiązane artykuły
- Upadłość przedsiębiorstwa – obowiązki zarządu i ryzyka karne
- Mit czy fakt: Czy członek zarządu nie odpowiada finansowo, jeśli działał w imieniu spółki?
- Czy wspólny majątek jest włączany do masy upadłościowej w przypadku upadłości firmy jednego z małżonków?
Wsparcie BTLA
Obsługa prawna firm i spółek — zobacz zakres współpracy i skontaktuj się z zespołem.


