Studium przypadku: Jak członek zarządu zapłacił z prywatnego majątku po niezłożeniu wniosku o upadłość

Sytuacja: spółka z problemami finansowymi – reakcja zbyt późna 

Pan Tomasz był członkiem zarządu w spółce z o.o. zajmującej się importem i dystrybucją artykułów budowlanych. Przez kilka lat działalność rozwijała się dynamicznie, jednak wzrost kosztów, nieopłacone faktury oraz nieudany kontrakt z dużym odbiorcą doprowadziły firmę do kryzysu płynnościowego. 

Już w styczniu 2023 r. firma miała zaległości wobec kontrahentów, ZUS i urzędu skarbowego. Pomimo oczywistych symptomów niewypłacalności, zarząd liczył na „odwrócenie sytuacji” i próbował ratować spółkę działaniami operacyjnymi. 

Wniosek o upadłość złożono dopiero we wrześniu 2023 r. – ponad 8 miesięcy od chwili, gdy według danych księgowych firma powinna była to zrobić. 

Reakcja wierzycieli: pozew przeciwko członkowi zarządu 

Gdy egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, jeden z większych wierzycieli (firma logistyczna) skierował pozew z art. 299 Kodeksu spółek handlowych przeciwko członkowi zarządu – w tym przypadku przeciwko panu Tomaszowi. 

Sąd uznał, że członek zarządu nie dochował obowiązku złożenia wniosku o upadłość w ustawowym terminie (30 dni od powstania stanu niewypłacalności), a tym samym ponosi osobistą odpowiedzialność za zobowiązania spółki wobec tego wierzyciela – w wysokości 280 000 zł. 

Pan Tomasz nie miał ani polisy D&O, ani majątku ukrytego w spółce – cała kwota musiała zostać zapłacona z prywatnego majątku: oszczędności, prywatnego samochodu i sprzedaży mieszkania zakupionego na kredyt. 

Co poszło nie tak? 

Po analizie przypadku przez brokera BTLA okazało się, że ryzyko dało się wcześniej zidentyfikować i zabezpieczyć. Kluczowe błędy: 

• brak bieżącej oceny płynności finansowej i sytuacji księgowej,
• ignorowanie obowiązku terminowego zgłoszenia upadłości,
• brak komunikacji z doradcą prawnym i restrukturyzacyjnym,
• brak ubezpieczenia D&O, które mogłoby pokryć roszczenie wierzyciela i koszty obrony.

Co mogło uchronić pana Tomasza przed stratą? 

Gdyby zarząd współpracował z brokerem ubezpieczeniowym ze Śląska, działającym w ramach BTLA, możliwe było: 

• objęcie członków zarządu polisą D&O z odpowiednim zakresem,
• monitorowanie ryzyka upadłościowego i rekomendacje prawne już przy pierwszych sygnałach niewypłacalności,
• zaprojektowanie procedury zgłaszania ryzyk finansowych w firmie,
• ochrona majątku prywatnego w ramach dobrze dobranego ubezpieczenia i planu awaryjnego.

Wnioski z tej sprawy: 

1. Odpowiedzialność członka zarządu jest realna i bezpośrednia – nie tylko teoretyczna.
2. Brak wniosku o upadłość w terminie to jedno z najczęstszych źródeł roszczeń osobistych wobec menedżerów.
3. Ubezpieczenie D&O działa także wtedy, gdy zarzut dotyczy zaniechania – a nie błędnej decyzji.
4. Ochrona nie dotyczy tylko wielkich korporacji – małe i średnie spółki z o.o. są nawet bardziej narażone.
5. BTLA to nie tylko broker – to także zaplecze prawne i podatkowe, które chroni zarząd nie tylko na papierze, ale i w realnym sporze.

Podsumowanie: 

Jedna decyzja – lub jej brak – może kosztować członka zarządu majątek życia. Ubezpieczenie D&O to nie wydatek, tylko obowiązkowe zabezpieczenie, które chroni osoby fizyczne przed konsekwencjami ryzykownych lub opóźnionych decyzji zarządczych. Wystarczy mieć po swojej stronie odpowiedniego doradcę – najlepiej brokera, który zna praktykę orzeczniczą, rynek ubezpieczeń i przepisy.