Smart kontrakty a prawo – kto ponosi odpowiedzialność za błędy?
Smart kontrakty, czyli automatyczne umowy zawierane i realizowane w środowisku blockchain, są filarem wielu projektów kryptowalutowych i DeFi. Choć technologia pozwala na bezpieczne i samowykonujące się transakcje, rodzi również poważne pytania o odpowiedzialność prawną twórców, operatorów i użytkowników tych rozwiązań. W polskim i unijnym systemie prawnym brak jest dedykowanych przepisów – dlatego odpowiedzialność opiera się na zasadach ogólnych.

Czym jest smart kontrakt?
Smart kontrakt to kod komputerowy zapisany na blockchainie, który automatycznie wykonuje zaprogramowaną akcję po spełnieniu warunków – np. przesyła token, odblokowuje dostęp, wykonuje przelew. Może to być prosta wymiana, ale również rozbudowane mechanizmy DAO, stakingu czy NFT.
Odpowiedzialność twórcy kontraktu
Jeśli błąd w kodzie powoduje stratę środków użytkownika, w określonych przypadkach można pociągnąć autora smart kontraktu do odpowiedzialności cywilnej – za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, błąd programistyczny lub nienależyte wykonanie zobowiązania. W grę wchodzi również odpowiedzialność karna przy zamiarze oszustwa lub wprowadzenia w błąd.
Smart kontrakt a umowa cywilnoprawna
W wielu przypadkach smart kontrakt stanowi formę zawarcia umowy – choć bez tradycyjnych środków wyrazu. Umowa może jednak zostać uznana za skuteczną, jeśli strony miały wspólną wolę zawarcia transakcji. Spory mogą jednak dotyczyć treści kontraktu, błędów, braku możliwości odstąpienia, a także… braku organu rozstrzygającego.
Zabezpieczenie interesów projektów
Projekty blockchain powinny stosować praktyki minimalizujące ryzyko prawne:
- audyty kodu przed wdrożeniem smart kontraktów
- regulaminy użytkowania platformy
- ostrzeżenia o ryzykach i ograniczenia odpowiedzialności
- tryb rozstrzygania sporów i jurysdykcja
Wsparcie BTLA
Tworzymy i audytujemy umowy prawne towarzyszące smart kontraktom. Ocenimy ryzyko odpowiedzialności, przygotujemy dokumentację użytkową i zadbamy o to, aby technologia w tym rozliczanie kryptowalut nie przekraczała granic prawa.
Autor:
Rafał Drzewiecki
Adwokat, Mediator, Doradca sukcesyjny
Specjalizuje się w świadczeniu pomocy prawnej dla osób fizycznych. Dużą wagę przywiązuje do prób polubownego rozwiązania sporu, także w sprawach karnych. Realizuje się zawodowo w prawie karnym, ponieważ aplikację adwokacką odbywał u adwokata specjalizującego w tej właśnie dziedzinie. Szczególnie interesuje się tematyką postpenitencjarną: systemem dozoru elektronicznego, przerwy w odbywaniu kary, warunkowego przedterminowego zwolnienia.
Skontaktuj się ze specjalistą
KSeF a OC zawodowe biura rachunkowego i integratora: kto płaci za błędy we wdrożeniu, korektach i rozliczeniach
Wdrożenie KSeF w firmie bardzo często odbywa się „zespołowo”: część pracy robi dział finansów, część dostawca systemu, czasem...
KSeF a wyłudzenia na fakturach: jak działa ubezpieczenie Crime i co trzeba ustawić, żeby polisa nie miała luk
KSeF porządkuje fakturowanie, ale z perspektywy ryzyka biznesowego robi coś jeszcze: centralizuje proces i zwiększa wagę...
Ubezpieczenie karno-skarbowe a KSeF: kiedy chroni, co obejmuje i jak przygotować firmę na kontrolę i zarzuty
KSeF zmienia sposób wystawiania faktur, ale nie usuwa klasycznego ryzyka podatkowego: kontroli, sporów o rozliczenia i...



