Nowe kary za przestępstwa skarbowe od stycznia 2024r.

Znaczenie minimalnego wynagrodzenia w kwestiach karnoskarbowych

Istotne znaczenie w sprawach karnoskarbowych ma wartość minimalnego wynagrodzenia za pracę, która stanowi granicę między wykroczeniem skarbowym a przestępstwem skarbowym. Ponadto, wpływa ona na wysokość kary grzywny, wymierzaną zgodnie z postanowieniami kodeksu karnego skarbowego.

Zmiany w minimalnym wynagrodzeniu za pracę w 2024 roku

Od stycznia 2024 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie z 3600 zł do 4242 zł, a od 1 lipca 2024 roku do 4300 zł, zgodnie z postanowieniami rozporządzenia z 14 września 2023 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 roku (Dz.U. z 2023 r. poz. 1893). Jak w poprzednim roku, ustawodawca zdecydował się na dwukrotne podwyższenie kwoty minimalnego wynagrodzenia w ciągu roku – na początku roku i 1 lipca 2024 roku.

Definicja i kwalifikacja czynów skarbowych

Decydując o kwalifikacji danego czynu jako wykroczenia skarbowego lub przestępstwa skarbowego, istotną rolę odgrywa definicja prawna zawarta w art. 53 kodeksu karnego skarbowego. Podstawowym kryterium jest charakter grożącej sankcji (kary grzywny określonej kwotowo) oraz spełnienie warunku nieprzekroczenia pięciokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia, będącego przedmiotem czynu lub kwoty należności publicznoprawnej.

Przykłady wykroczeń i przestępstw skarbowych

Wykroczeniem skarbowym uznaje się również czyn zabroniony niespełniający wskazanych warunków, jeżeli tak stanowi kodeks karny skarbowy (art. 53 par. 3 kodeksu karnego skarbowego), a także tzw. wypadek mniejszej wagi, określony w art. 53 par. 8 kodeksu karnego skarbowego. Przestępstwem skarbowym jest z kolei czyn zabroniony podlegający karze grzywny, kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności (art. 53 par. 2 kodeksu karnego skarbowego).

Zmiany w wartości granicznej przedmiotu czynu karnoskarbowego w 2024 roku

W związku z podwyżką minimalnego wynagrodzenia za pracę od stycznia 2024 roku i od lipca 2024 roku, zmieni się także wartość graniczną przedmiotu czynu karnoskarbowego/należności publicznoprawnej. Od stycznia 2024 roku do 30 czerwca 2024 roku wyniesie ona 21 210 zł (5 x 4242 zł), a od 1 lipca 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku – 21 500 zł (5 x 4300 zł). W roku 2023 były to nieco niższe wartości (do końca czerwca 2023 roku – 17 450 zł, obecnie – 18 000 zł). W praktyce oznacza to, że przekroczenie tych granicznych wartości skutkuje przypisanie czynu jako przestępstwa skarbowego, chyba że zostanie uznany za wypadek mniejszej wagi.

Warto jednak pamiętać, że kryterium „wypadku mniejszej wagi” jest subiektywne i decyzję w tej sprawie podejmuje organ procesowy.